Joan edukira

Zaintza + AA

Zaintza eta adimena LLMen garaian: erantzun iragankorretik aktibo iraunkorrera

Laburbilduz

Innguma ez dago ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot edo Geminirekin lehian: behar duten datu gobernatua ematen die. AA laguntzaile batek bilatu, laburtu eta idazten du; Inngumak zaintza ezagutza-azpiegitura gisa mantentzen du, deklaratutako iturriekin, bilketa jarraituarekin, giza baliozkotzearekin, iturri estekatuarekin eta historikoarekin. MCP bidez, lau laguntzaile horiek ezagutza horren gainean lan egiten dute eta, zure erakundeak gaitzen badu, zaintza-zikloa gobernatzen dute. AAk erantzuten du. Zaintzak testuingurua areagotzen du.

  • Analista: irizpidea eta erabakiaInterpretazioa, adituen baliozkotzea eta erabaki estrategikoa.
  • AA: analisia eta prozesamenduaSailkapena eta lehentasunak Innguman; laburpena eta idazketa erakundearen AArekin.
  • Innguma: azpiegitura eta gobernantzaBilketa sistematikoa, trazabilitatea, biltegiratzea eta datuen hedapen gobernatua.

Ikuspegien konparazioa

AA agente orokorraInnguma + AA
Datuen trazabilitateaAldakorraHandia
Historiko egituratuaTxikiaHandia
Betetzea (ENS / DBEO)TxikiaHandia

Balorazio kualitatiboa, dokumentu honetako analisian oinarritua.

AA laguntzaile batek zaintza-sistema bat ordezka dezake?

Gaur egungo AA laguntzaileek sarean bilatzen dute, iturriak aipatzen dituzte, laburtzen dute eta buletin baten antzeko zerbait presta dezakete. Hori ukatzea akats bat litzateke. Akatsa irteera ikusgai bat, buletina, zaintza-sistema oso batekin alderatzea da. Buletinaren aurretik definitutako informazio-beharrak egon behar dira, iturrien mapa bat, bilketa-sistema bat, iragazte- eta sailkapen-irizpideak, adituen baliozkotzea, biltegi bat, hartzaile bakoitzarentzako hedapena eta etengabeko hobekuntza. UNE 166006:2018 arauak prozesu hori kudeaketa-sistema gisa formalizatzen du.[1]

Bilatzea ez da zaintzea

Bilaketa batek galdera bati erantzuten dio; zaintzak behaketa jarraitu bati eusten dio. Agente batek kontsulta birformulatzen du exekuzio bakoitzean eta une horretan bere bilatzaileak itzultzen duenaren mende dago, beraz enkargu beraren bi exekuziok emaitza desberdinak eman ditzakete. Konfiguratutako bilketa batek iturri berberak arau berberekin berrikusten ditu etengabe: horrek koherentzia ematen du, eta zer zaindu zen, zer irizpiderekin eta zer baztertu zen jakitea ahalbidetzen du.

Erantzun iragankorretik aktibo iraunkorrera

AA batek sintesi baliagarria sortzen du une jakin batean. Sintesi hori txat batean edo mezu elektroniko batean geratzen bada, ezagutza egituratu gisa galtzen da. Aktibo iraunkor batek esan nahi du zaintza ez dagoela pertsona baten, prompt baten edo bilaketa puntual baten mende, eta oinarri komun baten parte bihurtzen dela: deklaratutako iturriak, jatorrizkoarekiko esteka duten seinale baliozkotuak, etiketak, iruzkinak eta historikoa, taldeak edo AA ereduak aldatu arren erakundean geratzen direnak.

Iturrien kutxa beltza

BOEren sumario osoa kontsultatu da, ala hari buruz hitz egiten duten albisteak soilik? EUR-Lex berrikusi da, ala prentsa-laburpen bat? Espaceneten edo PubMeden sartu da? Bilaketa bera errepika daiteke hemendik hiru hilabetera eta gauza bera lortu? Iturri horiek beren egitura eta formatuak dituzten sistemak dira: BOEk, adibidez, egunero argitaratzen duen sumarioa eta legeria bateratua eskaintzen ditu XML eta JSON formatuko datu irekien API baten bidez.[2] Iturri horiek modu operatibo eta jasangarrian integratzea, eta zaintza bakoitzak zer iturri estaltzen dituen esateko gai izatea, zaintza-lana da, ez idazketa-lana.

Zer dio ebidentzia publikoak AA laguntzaileei buruz

Arazoa agertzen da eredu bati aldi berean bilatzaile, bilketa-sistema, biltegi, egiaren iturri, sailkatzaile, idazle eta hedapen-kanal izateko eskatzen zaionean. Azterlan independenteak zehatzak dira:

  • Europako Irrati-Telebista Batasunak (EBU) eta BBCk 2025eko urrian ChatGPT, Copilot, Gemini eta Perplexityren 3.000 erantzun baino gehiago ebaluatu zituzten, 14 hizkuntzatan eta 18 herrialdetako 22 hedabide publikorekin: ia erdiak gutxienez arazo esanguratsu bat zuen, eta gutxi gorabehera herenak iturrien atribuzioko arazo larriak.[3]
  • Columbiako Unibertsitateko Tow Centerek 2025eko martxoan saiakuntza bat argitaratu zuen, 20 argitaratzaileren artikuluei buruzko 1.600 kontsultarekin, AA duten zortzi bilatzailetan: guztira, kontsulten % 60 baino gehiagotan erantzun oker bat eman zuten.[4]
  • Hizkuntza-eredu handiak (LLM) erabiltzen dituzten aplikazioen Top 10 zerrendako lehen arriskutzat jotzen du OWASPek jarraibide-injekzioa (2025), zeharkakoa barne: ereduak prozesatzen dituen webguneetan edo dokumentuetan ezkutatutako jarraibideak.[5]
  • NISTek konfabulazioa deskribatzen du, segurtasunez adierazitako eduki okerra, eta automatizazio-alborapena, sistemak proposatzen duenarekiko gehiegizko konfiantzara eramaten duena.[6]

AAren arriskuak eta nola kontrolatzen diren

Inngumak ere AA erabiltzen du, iragazteko, bikoiztuak taldekatzeko eta sailkatzeko. Arazoa ez da AA erabiltzea, kontrolik gabe egiaren iturri gisa erabiltzea baizik.

ArriskuaNola agertzen denKontrola Inngumarekin
HaluzinazioaAAk ondorioak ateratzen ditu ebidentzia egiaztagarririk gabe.Seinale bakoitzak jatorria den argitalpenerako esteka du, eta konektatutako AAk zure taldeak baliozkotutakoaren gainean lan egiten du.
Iturriak kanpoan uzteaAgenteak bere bilatzaileak lehenesten duena baino ez du ikusten.Iturrien mapa erakunde bakoitzarekin batera deklaratzen, konfiguratzen eta berrikusten da.
Atribuzio-akatsaAAk gaizki aipatzen ditu iturriak edo nahasi egiten ditu.Seinaleak jatorrizko iturrirako esteka gordetzen du.
Zeharkako injekzioaWebgune batek edo dokumentu batek agentearen portaera aldatzen du.Sartzen dena iragazkietatik eta giza berrikuspenetik pasatzen da; konektatutako AAk zer egin dezakeen zure erakundeak gaitzen dituen gaitasunen araberakoa da.
Memoria galtzeaEmaitza txatetan edo mezu elektronikoetan geratzen da.Baliozkotutakoa Liburutegian geratzen da, etiketekin, iruzkinekin, iturriarekin eta historikoarekin.
Datuak agerian uzteaKontsulta sentikorrak gobernatu gabeko tresnetan.Inngumak ez ditu ereduak bere bezeroen datuekin entrenatzen, eta datuak DBEOren arabera tratatzen ditu.

Segurtasuna, datuen erabilera eta betetzea

Komeni da hiru maila bereiztea. Kontsumo-AAn, datuak ereduak hobetzeko erabil daitezke erabiltzailearen konfigurazioaren arabera: Anthropicek, adibidez, 2025ean bere Free, Pro eta Max planetako erabiltzaileei eskatu zien aukeratzeko beren elkarrizketak entrenatzeko erabiltzen diren ala ez, eta aldaketa horretatik kanpo utzi zituen bere zerbitzu komertzialak eta APIa.[7] Enpresa-AAk arrisku hori murrizten du berme kontraktualekin, baina berez ez ditu konpontzen bilketa, iturrien mapa, historikoa ezta hedapena ere. Inngumari konektatutako enpresa-AAk berme horiek zaintza-geruza gobernatu batekin uztartzen ditu: Inngumaren zaintza- eta adimen-sistema UNE 166006:2018 arauaren arabera ziurtatuta dago, eta kudeatutako zaintza-zerbitzuei euskarria ematen dieten sistemak, Segurtasun Eskema Nazionaleko maila ertainean.

Europako AA Erregelamenduak egutegia markatzen du: AAren alfabetatzea 2025eko otsailaren 2tik aurrera da nahitaezkoa; 50. artikuluko gardentasun-betebeharrak 2026ko abuztuaren 2tik aurrera aplikatzen dira, eta, AAri buruzko Omnibus Digitalaren ondoren, III. eranskineko arrisku handiko sistemenak 2027ko abenduaren 2ra pasatzen dira eta I. eranskinekoak 2028ko abuztuaren 2ra.[8]

Zaintza-zikloa zure AA laguntzailetik gobernatzea

Inngumak Model Context Protocol (MCP) bidezko konektagarritasuna du, AA aplikazioak kanpoko sistemekin konektatzeko estandar irekia,[9] gaur egun ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot eta Geminirekin bateragarria. Inngumak integrazio bakoitzaren eskura jartzen dituen gaitasunekin, eta zure erakundeak gaitzen duenaren arabera, laguntzailetik hauek egin ditzakezu:

  1. Sarrera-ontziko albisteak kontsultatzea eta haien gainean edozein lan eskatzea: laburtu, alderatu, lehenetsi edo briefing bat prestatu.
  2. Iturriak antolatzea eta gehitzea, bai Inngumaren iturrien liburutegikoak bai iturri berriak.
  3. Zaintzen iragazkiak aldatzea.
  4. Iturrien errendimendua auditatzea eta hobetzeko iradokizunak lortzea.
  5. Edukiak automatikoki argitaratzea, laburpenekin, ondorioekin, etiketekin edo eremu gehigarriekin.
  6. Argitaratutako albisteak editatzea edo ezabatzea.
  7. Argitaratutako edukien gainean bilatzea.

Zer automatizatzen den eta zer pasatzen den lehenago giza berrikuspenetik zure taldeak erabakitzen du. MCPren zehaztapenak berak gomendatzen duen irizpidea da: beti egon dadila pertsona bat tresna baten exekuzioa ukatzeko gai, eta eragiketa sentikorretan berrespena eska dadila.[10] Eta OWASPek gomendatzen duenarekin bat dator: ereduaren pribilegioak beharrezkora mugatzea.[5]

Arkitektura zuzena: hiru geruza

Innguma datuaren bilketa-, gobernu-, iturri-esteka-, biltegiratze- eta hedapen-geruza da. AA analisi-geruza da: Innguma AAk iragazten du, bikoiztuak taldekatzen ditu eta sailkatzen ditu, eta erakundearen AAk baliozkotutakoaren gainean laburtzen, alderatzen eta idazten du. Analistak irizpidea, baliozkotzea eta interpretazioa ematen ditu. AA ez da prozesutik desagertzen: dagokion lekuan kokatzen da. Zure AAk analisi-ahalmena ematen du. Inngumak testuingurua ematen du.

Noiz den nahikoa AA bat eta noiz duen zentzua Inngumak

AA bat nahikoa izan daiteke zaintza puntuala denean, arrisku txikikoa, iturri publiko gutxirekin, historikorik eta zer estali zen jakin beharrik gabe, eta erabaki arautzaile, tekniko edo estrategikoetan eragin kritikorik gabe.

Inngumak zentzua du zaintza errepikakorra, hainbat pertsonak edo arlok partekatua, iturriz iturri egiaztagarria, iturri ofizial edo espezializatuei konektatua, historikoarekin, hartzaile bakoitzarentzako hedapenarekin eta ondoren erakundearen AArekin ustiatzeko moduan izan behar denean.

30 eguneko proba, aurretiko baieztapenik gabe

Alderatzeko modurik zintzoena Europar Batasuneko eta Espainiako araudiari eta lizitazioei buruzko ariketa errepikagarri bat da, iturri ofizialekin, hala nola EUR-Lex, BOE, TED (Europako lizitazioen egunkaria) eta Plataforma de Contratación del Sector Público. Aurretik iturriak, irizpideak eta nork ebaluatuko duen finkatzen dira, eta amaieran ikuspegi bakoitzerako alderatzen da:

  1. Estaldura: aldiko argitalpen garrantzitsuetatik zenbat detektatu ziren.
  2. Negatibo faltsu kritikoak: zer argitalpen garrantzitsu galdu ziren.
  3. Emandakoaren eta iturriari egindako atribuzioaren zehaztasuna.
  4. Argitalpenetik erabakitzen duenarengana iristera arteko denbora.
  5. Pertsonek berrikusteko eta zuzentzeko egin beharreko ahalegina.

Iturriak eta erreferentziak

  1. [1] UNE. UNE 166006:2018 Gestión de la I+D+i: Sistema de vigilancia e inteligencia (arauaren fitxa). 2018
  2. [2] Agencia Estatal Boletín Oficial del Estado. Datu irekiak: BOEren sumarioen eta legeria bateratuaren APIa
  3. [3] EBU eta BBC. News Integrity in AI Assistants. 2025
  4. [4] Jaźwińska, K. eta Chandrasekar, A. (Tow Center, Columbia Journalism Review). AI Search Has a Citation Problem. 2025
  5. [5] OWASP Gen AI Security Project. LLM01:2025 Prompt Injection. 2025
  6. [6] NIST. NIST AI 600-1, Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile. 2024
  7. [7] Anthropic. Updates to Consumer Terms and Privacy Policy. 2025
  8. [8] Europar Batzordea, AI Act Service Desk. Timeline for the Implementation of the EU AI Act ((EB) 2026/1744 Erregelamenduaren aldaketak barne). 2026
  9. [9] Model Context Protocol. What is the Model Context Protocol (MCP)? Dokumentazio ofiziala
  10. [10] Model Context Protocol. Specification 2026-07-28: Tools (User Interaction Model eta Security Considerations). 2026

Lotutakoak

MCP · Konektatu Innguma ChatGPT, Claude, Microsoft Copilot eta GeminirekinAA Innguman · Zaintza adimen artifizialarekinZer gertatzen da AAk sailkatzean akatsa egiten badu?Intelligence Academy: zaintzari eta adimen lehiakorrari buruzko prestakuntza irekia
Proposatu 30 eguneko proba bat