Glosarioa · Softwarea
Feed AA: zaintza zeharkatzea seinale bakoitza zertaz den kontuan hartuta, eta ez bere hitzen arabera
Feed AA Inngumaren ikuspegi bat da, zaintzaren edukia AAk identifikatzen dituen dimentsioen arabera zeharkatzeko aukera ematen duena: kategoriak, teknologiak, entitateak, gertaera mota, tokia eta tonua. Iragazkiak erabakitzen du zer sartzen den; Feed AAk sartu denaren azterketa errazten du, seinale bakoitza zertaz den kontuan hartuta. Seinale bakoitzak bere iturrirako esteka du, eta pertsonek erabakitzen dute zer argitaratzen den.
Zer aldea dago hitzen bidez iragaztearen eta kontzeptuen bidez zeharkatzearen artean?
Iragazki batek hau erantzuten du: «zer sartzen da zaintza honetan?». Feed AAk beste galdera bati erantzuten dio: «sartu den guztitik, zer dago teknologia honi, entitate honi edo gertaera mota honi buruz?».
Aldea garrantzitsua da, errealitate bera modu askotan izendatzen delako. Teknologia batek bere izen teknikoarekin, bere siglarekin, fabrikatzaile baten marka komertzialarekin eta bere itzulpenarekin agertzen da; enpresa batek, bere izen sozialarekin, bere markarekin eta bere filialaren izenarekin. Manning, Raghavan eta Schützeren informazioaren berreskurapenari buruzko eskuliburuak horregatik bereizten ditu eskuz idatzitako arauak, kontsulta boolearrak adibidez, eta sailkapen automatikoa, etiketatutako adibideetatik bere irizpideak ikasten dituena.[1] Arauek perimetroaren gaineko kontrola ematen dute; sailkapenak sartu dena ordenatzen du, testu bakoitzak bere erara esaten badu ere.
Nola identifikatzen du AAk dimentsio bakoitza?
Dimentsio bakoitza hizkuntza naturalaren prozesamenduko ataza ezagun bati dagokio, bere huts egiteko modu tipikoarekin. Hura ezagutzeak ikuspegiak erakusten duena interpretatzen laguntzen du.
| Dimentsioa | Hizkuntza-prozesamenduko ataza | Zaintzeko komeni den ohiko akatsa |
|---|---|---|
| Kategoria eta teknologia | Testuak klase-multzo batean sailkatzea | Pasatzean aipatutako teknologia bat gai nagusia balitz bezala esleitzea |
| Entitatea | Izendun entitateen ezagutza (erakundeak, pertsonak, tokiak)[2] | Izen bera duten bi entitate nahastea edo entitate beraren aldaerak ez batzea |
| Gertaera mota | Gertaerei, erlazioei eta denborari buruzko informazioaren erauzketa[2] | Asmoen iragarpen bat gertaera gauzatu bat bezala hartzea |
| Tokia | Toki motako entitateen ezagutza | Enpresaren egoitza gertaera gertatzen den tokiarekin nahastea |
| Tonua | Sentimenduaren eta konnotazioaren azterketa[2] | Konpondutako arazo bat deskribatzen duen testu tekniko bat negatibotzat irakurtzea |
Zertarako balio du eguneroko lanean
- Lehiakide edo bazkide batekin bilera prestatzea: entitate horri buruz sartu den guztia batera ikustea, hedabide bakoitzak modu batean izendatzen badu ere.
- Teknologia bat aldi batean berrikustea: azken hiruhilekoan zer argitaratu den haren inguruan, gertaera motaren arabera.
- Gertaera mota bat toki batean isolatzea: adibidez, arau-aldaketak herrialde batean edo enpresen arteko akordioak eskualde batean.
- Gai baten inguruko elkarrizketaren tonua irakurtzea, hurbilketa bat dela jakinda eta ez neurketa bat.
Zeharkaldi posibleen adibide argigarriak dira, ez aurrez zehaztutako ikuspegiak.
Noiz ez erabili Feed AA
- Iragazkiaren ordezko gisa. Zaintza bakoitzaren perimetroa pertsonek definitzen dute; AAren dimentsio batek ez du bermatzen garrantzitsu guztia sartu denik.
- Baliozkotzearen ordezko gisa. Seinale bat ondo sailkatuta egoteak ez du esan nahi zure erakundeari axola zaionik.
- Estatistika gisa. Seinaleak tonuaren edo teknologiaren arabera zenbatzeak harrapatutakoa deskribatzen du, ez merkatua; zein iturri zaintzen diren horren araberakoa da.
AAk huts egiten badu: iturria eta irizpidea
NISTen AA sortzailearen profilak (NIST AI 600-1) konfabulazioa deskribatzen du, segurtasunez adierazitako eduki okerra sortzea, eta automatizazio-alborapena, sistemak proposatzen duenaz gehiegi fidatzera eramaten duena.[3] Europako AAren Erregelamenduak ((EB) 2024/1689 Erregelamendua) 2025eko otsailaren 2tik betebeharra ezartzen die AA-sistemak erabiltzen dituztenei, beren langileen AA-alfabetatzerako neurriak hartzeko (4. artikulua).[4] (EB) 2026/1744 Erregelamenduak, 2026ko uztailaren 27tik indarrean dagoenak, betebehar hori mantendu zuen, baina «nahikoa» den maila zehatz bat eskatzeari utzi zion.[5][6] Praktikan, irizpidea bera da: sailkapena erabiltzen duenak jakin behar du nola huts egiten duen.
Innguman, seinale bakoitzak sorburu duen argitalpenerako esteka du, eta pertsonek erabakitzen dute zer zaintzen den, zer argitaratzen den eta nori iristen zaion. AAk prozesatzen du. Zure taldeak erabakitzen du.
Iturriak eta erreferentziak
- [1] Manning, C. D., Raghavan, P. eta Schütze, H. Introduction to Information Retrieval, «Text classification and Naive Bayes». Cambridge University Press. 2008
- [2] Jurafsky, D. eta Martin, J. H. Speech and Language Processing, 3. argitalpena (zirriborroa), 18. (izendun entitateak), 21. (gertaerak) eta 23. (sentimendua) kapituluak. Stanford University. 2026
- [3] NIST. NIST AI 600-1, Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile. 2024
- [4] Europako Parlamentuaren eta EBren Kontseiluaren (EB) 2024/1689 Erregelamendua, 2024ko ekainaren 13koa, adimen artifizialari buruzkoa. EUR-Lex. 2024
- [5] (EB) 2026/1744 Erregelamendua, 2026ko uztailaren 8koa, (EB) 2024/1689 Erregelamendua aldatzen duena (AAri buruzko Omnibus Digitala). EUR-Lex. 2026
- [6] Europar Batzordea. AI Literacy — Questions & Answers. 2026